13 Փետրվարի 2020 - 17:31

Փետրվարի 9-ին Ադրբեջանում կայացան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։ Հանրապետությունում ժողովրդի կամարտահայտության արդյունքները և այն, թե դրանք ինչպես կազդեն Ադրբեջանի արտաքին և ներքին քաղաքական ուղղու վրա՝ հատուկ «Եվրազիա. Էքսպերտ»-ի համար գնահատել է «EurAsiaAz» միջազգային փորձագիտական ակումբի տնօրեն, ադրբեջանական Vzglyad.az տեղեկատվական գործակալության գլխավոր խմբագիր Սեյմուր Մամեդովը։

Armenia.Az-ը հղում անելով Vzglyad.az-ին՝ ընթերցողների ուշադրությանն է ներկայացնում հարցազրույցի լրիվ տեքսը։

—Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում Ադրբեջանում ընտրությունների արդյունքները։

—Ադրբեջանում անցկացվել են արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, իսկ նրանց մասնակցելու հայտագրեր ներկայացրեցին շուրջ երկու անգամ ավել թեկնածուներ, քան նախորդ ընտրությունների ժամանակ։ Ավելացել է ոչ միայն թեկնածուների, այլ նաև դիտորդների թիվը. քվեարկությանը հետևել են 58 երկրներից և 59 կազմակերպություններից 883 միջազգային և 77 790 տեղական դիտորդներ (վերջիններիս կեսը՝ քաղաքական կուսակցությունների ներկայացուցիներ էին)։

Համաժողովրդական քվեարկությունը անցավ հանգիստ իրավիճակում, թափանցիկության և ժողովրդավարության մթնոլորտում։ Ընդհանուր առմամբ, ընտրություններին մասնակցելու համար գրանցվել էր 1314 թեկնածու (որոնց շարքում 276 կին թեկնածու)։ Իրենց թեկնածուներին ներկայացրել էին 19 քաղաքական կուսակցությունները և 11 նախաձեռնող խմբերը, իսկ 1057 թեկնածուներն առաջադրվել են ինքնաառաջադրման կարգով, քվեարկությունը անցկացվել է 125 ընտրական օկրուգներում (5573 ընտրատեղամասեր)։

Ադրբեջանում ընտրողների ընդհանուր ակտիվությունը, չնայած վատ եղանակին կազմել է 47,81 տոկոս, այսինքն 5 մլն 329 հազ. 460 ընտրողներից քվեարկմանը մասնակցել են 2 մլն 547 հազ. 982 մարդ։ Նախօրեին Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հրապարակել է քվեարկության առաջին արդյունքները։ Ինչպես վկայում են նախնական տվյալները, «Ենի Ազերբայջան» կուսակցությունը նորից ստացել է մեծամասնություն՝ 125 տեղանոց խորհրդարանում ավելի քան 65 մանդատ)։

—Ընտրություններին մասնակցել են երիտասարդության բավականին շատ ներկայացուցիչներ, ինչը նախկինում Ադրբեջանի խորհրդարանական ընտրությունների պատմության մեջ չի եղել։ Ինչպիսի՞ գործոններն են գլխավոր դեր խաղացել նրանց շարժառիթներում։

—Առաջինը, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը բազմիցս նշել է այն մասին, որ երիտասարդությանը հարկավոր է ակտիվորեն ներգրավել երկրի հասարակական-քաղաքական կյանքին, իսկ քարոզարշավի նախաշեմին պետության ղեկավարը հույս է հայտնել, որ երիտասարդությունը շատ ակտիվորեն կմասնակցի խորհրդարանական ընտրություններին։ Իչու՞։ Որովհետև հարկավոր են նոր դեմքեր, նոր գաղափարներ, բնակչության հետ համագործակցության նոր մոտեցում, ձևաչափ։

Երկրորդը, Ադրբեջանում 2018 թվականին նախագահական ընտրություններից հետո, նախագահ Իլահամ Ալիևը երիտասարդացման մեծ արշավ ծավալեց իշխանության բոլոր՝ օրենսդիր, գործադիր և դատավարական ճյուղերում։

Նախագահի աշխատակազմը, Նախարարների խորհուրդը վերակազմավորվել են, ներգրավվել է ԱՄՆ-ում, Եվրոպայում կրթություն ստացած երիտասարդ սերունդը։ Պետական երկու բարձրագույն մարմիններում կադրային վերադասավորումներ անցկացնելուց հետո խորհրդարանը չէր կարող զերծ մնալ այդ գործընթացից։

Միլլի Մեջլիսի բարեփոխումը արդեն անխուսափելի էր։ Այս բոլոր գործոնները հաշվի առնելով՝ երիտասարդությունը ձգտեց դեպի ընտրությունները։ Նրա շարքում եղել են տարբեր պրոֆեսիաների ներկայացուցիչներ՝ լրագրողներ, քաղաքագետներ, քաղաքական փորձագետներ, առողջապահության աշխատողներ և այլն։ Երիդասարդ մարդիկ հավատացել են նախագահ Իլհամ Ալիևի կողմից անցկացվող բարեփոխումներին և որոշել են իրենց վրա փորձել ապագա պատգամավորների դերը։

—Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում արդյունքը։ Նրանք արդյո՞ք հաջողությամբ ինտեգրվեցին խորհրդարանում։

—Իհարկե, անցան երիտարադության ոչ բոլոր ներկայացուցիչները. պատկերացրեք՝ յուրաքանչյուր պատգամավորական աթոռի համար հավակնում էին 10 թեկնածուներ։ Հիմնականում անցան նրանք, ովքեր ունեին արժանի ռեզյումե՝ դա օտար լեզուների իմացությունն է, արտասահմանյան ուսումը։

Անշուշտ, վերջին խոսքը պատկանել է ժողովրդին, և հատկապես նա է վճռական դեր խաղացել նրանց ընտրության մեջ։ Քանզի որոշ պատգամավորները՝ ավագ սերնդի ներկայացուցիչները իրենց պատգամավորական գործունեության իրականացման ժամանակ առանձնապես ոչ մի բանով չեն հիշվել, քիչ են հետաքրքրվել իրենց օկրուգի սոցիալ-տնտեսական խնդիրներով, հազվադեպ են անցկացրել ընտրողների հետ հանդիպումներեր, այս ամենը առաջացրել է նրանց նկատմամբ անվստահություն և դժգոհություն, և արդյունքում քիչ մնաց քարոզարշավի ժամանակ վերածվեր լուրջ կոնֆլիկտների։

—Ադրբեջանական ժողովուրդը ինչպիսի՞ հույսով գնաց ընտրություններին։

—Այն մեծ հույսով, որ երկրում անցկացվող բարեփոխումները կշարունակվեն, ժողովրդի աշխատավարձերը և թոշակները կբարձրանան։ Սոցիալ-տնտեսկան ոլորտում իրականացվող բարեփոխումները տալիս են դրական արդյունքներ՝ աշխատավարձերը և թոշակները հերթականորեն աճում են, բարելավվում է ժողովրդի բարեկեցությունը, բացվում են նոր աշխատատեղեր։

—Ձեր կարծիքով, խորհրդարանական ընտրություններից հետո իրո՞ք կշարունակվեն բարեփոխումներն։

—Կարծում եմ, որ բարեփոխումները կշարունակվեն, ինչպես սոցիալ-տնտեսական ոլորտում, այնպես էլ բնակչության սպասարկման ոլորտում և գործադիր իշխանության բարձրագույն մարմիններում։ Մի կողմից, դա ժողովրդի ցանկությունն է, իսկ մյուս կողմից՝ բարեփոխումները առայժմ չեն շոշափել պետական իշխանության բոլոր մարմինները։ Օրինակ, առողջապահության նախարարությունում բարեփոխումների մեծ անհրաժեշտություն կա։ Այդ ոլորտում ընտրություններից հետո կարող է մեծ փոփոխություններ տեղի ունենալ։ Ժողովուրդը՝ առողջապահության համակարգի արդիականացման հետ կապված մեծ հույսեր ունի։

ARMENIA.AZ