Թուրք Պրոֆեսոր. TANAP-ը և STAR-ը՝ աշխարհաքաղաքական հաջողություն և եկամուտ են բերում Ադրբեջանին և Թուրքիային

29 0Հոկտեմբերի 2019 - 16:15

Անդրանատոլիական (TANAP) գազատարի և STAR նավթավերամշակման գործարանի (ՆՎԳ) շահագործման հանձնումը՝ աշխարհաքաղաքական հաջողություններ և եկամուտ է բերում Ադրբեջանին և Թուրքիային։

Այդ մասին ասել է՝ թուրք պրոֆեսոր Սեդաթ Այբարը, տեղեկացնում է Armenia.Az-ը։

Նա ընդգծել է երկու նախագծերի օգուտները. «Օրինակ, STAR գործարանի շինարարության գագաթնակետում առավելագույնս ներգրավվել էին 19 500 աշխատողներ, ներառյալ 14 երկրներից ավելի քան 3 հազ. ինժեներ։ STAR գործարանը նավտայի, քսիլոլի և ռեֆորմատների հաշվին նվազեցրել է նավթատեխնիկական հատվածում ներկրումներից Թուրքիայի կախվածությունը։ Միևնույն ժամանակ գործարանի գործարկումը օգնել է՝ դիզելային վառելիքի, ավիավառելի, հեղուկացված նավթային գազի և նավթային կոքսի շնորհիվ ընթացիկ պակասորդի կրճատելուն»։

«Ադրբեջանի համար Թուրքիայում նախագծերից օգուտը կարելի է գնահատել, որպես տնտեսական և աշխարհաքաղաքական հաջողություն»։

Պրոֆեսորը նշել է նաև, որ TANAP-ը՝ ադրբեջանական բնական գազը արևմտյան սպառողներին մատակարարելու տեսակետից հանդիսանում է ռազմավարական նախագիծ. «TANAP-ը հանդիսանում է՝ Բաքվից մինչև Իտալիա 3 500 կիլոմետր երկարությամբ «Հարավային գազային միջանցք» նախագծի կարևորագույն հատվածը։ Նախագիծը գնահատվում է 7 մլրդ. դոլար։ Դրա հետ մեկտեղ, որ TANAP-ը կոչված է Եվրոպայում և Թուրքիայում բնական գազի աղբյուրների դիֆերսիֆիկացմանը՝ այն նաև ռազմավարական քայլ է՝ Թուրքիան էներգետիկ միջանցքի վերածելու համար։ Սակայն TANAP-ը կարևոր է ոչ միայն բնական գազի մատակարարումների դիֆերսիֆիկացման, կամ ուժերի միջազգային հաշվեկշռի առումով։ Թուրքիա՝ 6 մլրդ խորանարդ մետր բնական գազի ամենամյա մատակարարումները կծածկեն Թուրքի կապույտ վառելիքի պահանջների 12%-ը»։

Ս. Այբարը ընդգծել է, որ հավանական է Ադրբեջանի համար այդ նախագծերից օգուտը ավելի շատ է, քան Թուրքիայի համար. «Առկա է փոխադարձ օգուտ։ TANAP-ը ապահովում է՝ մրցունակ պայմաններով ադրբեջանական գազը շուկա մատակարարումը։ Ադրբեջանը Թուրքիայի հետ մեկտեղ կապահովի եվրոպական շուկա, օրինակ Իտալիա անմիջական մատակարարումները։ Դա կբարձրացնի Ադրբեջանի ռազմավարական նշանակությունը, ինչպես Եվրամիությունում, այնպես էլ տարածաշրջանում։ Այս իմաստով Ադրբեջանի համար Թուրքիայում նախագծերից օգուտը կարելի է գնահատել, որպես տնտեսական և աշխարհաքաղաքական հաջողություն»։

Պրոֆեսորը ընդգծել է, որ TANAP և STAR նախագծերը նպաստում են Ադրբեջանի տնտեսության դիվերսիֆիկացմանը. «Պարզ է, որ նման ներդրումները ավանդ են ներդնում զբաղվածության ապահովման մեջ։ Դրան նպասոտմ են նաև Թուրքիայում SOCAR-ի խոշոր նախագծերը։ Ադրբեջանական ընկերությունը՝ SOCAR-ը շատ նշանակալից է բնական գազի և էներգիայի արտասահմանյան մատակարարումներից Թուրքիայի կախվածության համար։ Տարածաշրջանային էներգետի հաշվեկշռի տեսակետից TANAP-ի նշանակությունը ակնհայտ է։ Միևնույն ժամանակ STAR գործարանը ոչ միայն ապահովում է զբաղվածությունը, այլև աջակցում է նորարարություններին և գործարարությանը։ Այն բազմաֆունկցիոնալ օգուտ է ապահովում Թուրքիայի համար»։

ARMENIA.AZ