Ադրբեջանցի պատմաբան. «Զանգեզուրի՝ Հայաստանին հանձնելը թուլացրեց թուրքալեզու պետությունների միջև կապը»

16 0Հոկտեմբերի 2019 - 15:37

Զանգեզուըի՝ Հայաստանին հանձնելը թուլացրեց թուրքալեզու պետությունների միջև կապը։

Այդ մասին Armenia.Az-ին ասել է՝ Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Պատմության ինստիտիւտի բաժնի ղեկավար, պատմության գծով փլիսոփայության դոկտոր Զիյադ Ամրահովը։

Նրա խոսքով, Զանգեզուրը Ադրբեջանի կազմից հանելով և այն Հայաստանին միացնելով, Ադրբեջանը կորցրեց իր պատմական հողերը. «Դա բերեց Թուրքական աշխարհի հետ աշխարհագրական առումով բաժանվելուն, ինչպես նաև Կովկասում պատմական Մետաքսի ճանապարհի շահավետ տարանցիկ ուղիների անգործունեությանը։ Այս ամենի պատճառը Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության խախտման մեջ է»։

Գիտնականը հավելել է, որ Զանգեզուրի նկատմամբ հայերի անջատողական քայլերը հստակ տեսանելի էին արդեն 1919 թվականին. «Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության (ԱԴՀ) խորհրդարանում բազմիցս քննարկումներ են անցկացվել՝ Ադրբեջանի նկատմամբ Հայաստանի մշտական տարածքային հավակնությունների, հայերի կողմից իրագործված ադրբեջանցիների ցեղասպանության վերաբերյալ։ Իրավանից և Ղարաբաղի մարզից Ադրբեջանի պատգամավորները խորհրդարանում բազմիցս բարձրացրել են հարցը այն մասին, որ հայերը իրագործում են թուրքերի զանգվածային կոտորածներ, հետևաբար այդ հարցի լուծման համար անհրաժեշտ է դիմել գործողությունների, և նախապատվություն տալ հարցի ռազմական լուծմանը։ Պատմական փաստերի համաձայն՝ 1918 թվականի նոյեմբերին Ադրբեջանում ներկա էին նաև բրիտանական ռազմական ուժեր, և նրանց ներկայության կապակցությամբ Ադրբեջանի և Հայաստանի կառավարություններին խորհուրդ էր տրվել հարցը լուծել միջազգային համաժողովում։ Սակայն խորհրդարանում լուրջ քննարկումներից հետո, կապված նրա հետ, որ Հայաստանի կառավարությունը չի հրաժարվում իր գործողություններից, ԱԴՀ-ի կառավարությունը՝ Զանգեզուրում և Ղարաբաղում հայերի անջատողական գործողություններին վերջ դնելու համար, 1919 թվականին ռազմական գործողություն է անցկացրել։ Ռազմական նախարար Սամեդբեկ Մեհմանդարովի հրամանով՝ այդ գործողության իրագործումը հանձնարարվել էր երկու ադրբեջանցի գեներալներին։ Սակայն ռազմական օպերացիան անհաջող ստացվեց»։

ARMENIA.AZ