Երևանը խաղաղության մասին խոսում է դիպուկահարային հրացանի նշանառույի միջով- ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ

11 Հունիսի 2019 - 10:41

Հայաստանում «թավշյա հեղափոխությունից» և իշխանության գալուց անմիջապես հետո, Նիկոլ Փաշինյանը շատ էր խոսում Բաքվի ու Երևանի, հայ և ադրբեջանական ժողովուրդների միջև վստահության վերականգնման անհրաժեշտության մասին։ Եվ, խոստովանում ենք, սկզբում մեզաից շատերն էին ցանկանում հավատալ մեր ժողովուրդներին խաղաղություն բերելու նրա անկեղծությանն ու ցանկությանը։ Վերջիվերջո Հայաստանում վերջին 20 տարիների ընթացքում առաջին անգամ էր իշխանությունում հայտնվել «ղարաբաղյան կլանը» չներկայացնող անձը, մի մարդ, ով ոչ մի ձևով կապված չէր նրանց հետ, ովքեր սանձահարել են պատերազմը և իրենց արատավորել են խաղաղ ադրբեջանցիների արյունով։

Սակայն նրա հույսը, որ Հայաստանի նոր ղեկավարը իր մեջ կգտնի Ադրբեջանի հետ շփման կետեր գտնելու ուժ և հակամարտության կարգավորման գործընթացը կակտիվանա՝ շուտով ի չիք դարձավ։ Սկզբում Փաշինյանը սկսեց խորամանկել, որ, իբր նա լինելով Հայաստանի վարչապետ՝ իրավասու չէ լուծել Ղարաբաղի հարցը, բայց դրանով հանդերձ ոչ մի խոսք չասեց նման դեպքում այդ մարզից հայկական զորքերի դուրս բերման անհրաժեշտության մասին։ Առավել ևս, նրա շրջապատը՝ վարչապետի որդուն Ղարաբաղ զինվորական ծառայության ուղարկելու մի ամբողջ ներկայացում խաղաց։ Եվ շատ շուտով հասկանալի դարձավ, որ խաղաղության և վստահության մասին Փաշինյանի ողջ խոսակցությունը՝ ընդամենը սրամիտ խոսքի, միջազգային հանրության համար է։ Տեսնելով Փաշինյանի նման վարմունքը, Բաքուն Երևանին հստակ հասկացնել տվեց, որ բանակցային գործընթացում՝ իրական քայլերով չհիմնավորված վստահության վերականգնման բոլոր փորձերը մատնված են ձախողման։ Իսկ երբ դիվանագետները լռում են, սկսում են խոսել թնդանոթները։ Այդպես էլ տեղի ունեցավ։

Վերջին օրերին շփման գծում իրավիճակը սկսեց վատթարանալ։ Մայիսի 30-ին հայկական կողմի կրակոցից սպանվեց ադրբեջանցի զինծառայող Ագիլ Օմարովը։ Իսկ հունիսի 1-ին Ադրբեջանի բանակի դեմ սադրանք իրագործելու փորձի ժամանակ սպանվեց հայ զինծառայող, 19-ամյա Սիփան Մելքոնյանը։ Հունիսի 9-ին կրկին հայկական կողմի կրակոցով սպանվեց ևս մեկ ադրբեջանցի զինծառայող Էլշան Խալիլովը։

Եկեք անկեղծ լինենք, չնայած նրան, որ 25 տարի առաջ կնքվել է հրադադարի ռեժիմի մասին պայմանագիր, այնուամենայնիվ, ցավոք, շփման գծում երկու հակամարտող կողմերի զինվորները պարբերաբար զոհվել են։ Սակայն, Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությանը գալուց հետո, առաջին անգամ Հայաստանի Պնախարարությունը ցուցադրաբար հանդես եկավ հայտարարությամբ այն մասին, որ ադրբեջանցի զինվոր Է. Խալիլովին սպանած հայ զինծառայողները ներկայացվել են բարձր պարգևների։ Եվ, ցավոք ողջ Հայաստանում չգտնվեց՝ ՀՀ-ի Պնախարարության նման քայլը դատապարտող մի քաղաքագետ, մի հասարակական գործիչ, կամ իրավապաշտպան:

Այս փաստը հստակորեն ցույց է տալիս այն, որ Երևանը հրաժարվում է Բաքվի հետ բանակցություններից և նպատակադրված է հետագայում ևս շարունակել առաջնագծում իրավիճակի ապակայունացման քաղաքականությունը։ Չէ որ բացարձակ ակնհայտ է, որ Ադրբեջանը կառնի իր զինվորների սպանության վրեժը: Դա նույնիսկ կասկածի ենթակա չէ։Եվ կրկին կզոհվեն երկու կողմերից երիտասարդներ, նորից ադրբեջանցի և հայ մայրերը կողբան այդ անդադար պատերազմի զոհեր դարձած իրենց որդիների մահը։

Ցավոք բաց է թողնվել հակամարտության կարգավորման հերթական հնարավորությունը, ձախողվել է երկու պետությունների ու ժողովուրդների միջև վստահության վերականգնման փորձը։ Եվ բոլորովին էլ ոչ Ադրբեջանի մեղքով։ Ու՞մ է ձեռնատու դա։ Հաստատ ոչ մեր երկու ժողովուրդներին։ Մենք բոլորս հոգնել ենք այդ պատերազմից։ Դեռ որքա՞ն երիտասարդներ պետք է զոհվեն, որպեսզի հայերը և ադրբեջանցիները վերջապես նստեն բանակցությունների սեղանի շուրջ և կարողանան կարգավորել արդեն ավելի քան 30 տարի շարունակվող հակամարտությունը։

Սամիր Վելիև

ARMENIA.AZ