09 Ապրիլի 2019 - 16:30

Որքան երկար եմ ծանոթանում Հայաստանի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի հայտարարություններին, այնքան շատ եմ կասկածում այդ մարդու ադեկվատության և գրաված պաշտոնի հետ նրա համապատասխանության մեջ։ Չգիտեմ, նա հասկանում է արդյոք, որ հակառակ իր ցանկության, մամուլում բերանից թռցնում է Հայաստանի բոլոր ամենագլխավոր ռազմական գաղտնիքները, իսկ այդ երկրի լրագրողները իրենց տգիտությամբ դրանք տիրաժավորում են ողջ աշխարհում, որից հետո արդեն անհասկանալի է՝ լաց լինել, թե ծիծաղել։ Երևի ծիծաղից լաց լինել։

Այդ մասին Armenia.Az-ի թղթակցի հետ զրույցում հայտարարել է՝ Ռուսաստանցի հայտնի քաղաքագետ Օլեգ Կուզնեցովը, մեկնաբանելով՝ Հայաստանի պաշտպանության նախարարի վերջին հայտարարությունները։

—Օրինակ, վերցնենք Նյու Յորքում Ամերիկայի հայկական սփյուռքի հետ հանդիպմանը արած նրա հայտարարությունը, որտեղ նա հայտարարել է, որ հետագայում նա «խաղաղություն՝ տարածքների դիմաց» պարադիգմայով ղարաբաղյան հակամարտության փիլիսոփայությունը կփոխարինի «նոր պատերազմ՝ նոր տարածքներ»-ի հետ։ Նկատեք, նա չի ասում, որ Հայաստանը այսօր արդեն պատրաստ է փոխել իր ռազմական դոկտրինան, նա հայտարարել է, որ նա պատրաստ կլինի դա անել, սակայն որպեսզի ցանկալին վերածվի իրականության, Հայաստանի բանակին գումարներ են պետք, շատ գումարներ, իսկ Փաշինյանի կառավարությունը դրանք իրականում չունի։ Ահա ինչի համար է Տոնոյանը առողջ դատողությամբ մարդկանց համար իր զառանցելի գաղափարներով գնացել ԱՄՆ. նա Նյու Յորք է գնացել ոչ թե Ադրբեջանին սպառնալու համար, ինչպես դա հասկացել են Երևանում և հայկական ռուսալեզու մամուլում շատ տկարամիտ մարդիկ, այլ բանակի պահպանմանը գումարներ մուրալու համար։ Սակայն սեփական ողորմելիության և ոչնչության այս քողարկված խոստովանությունը մամուլում գրեթե ընկալվել է, որպես կամքի հաղթանակ։ Ինչ արած, հայերը ավելի լավ գիտեն, թե որ հեքիաթներին հավատալն է ավելի հաճելի»,- ասել է Կուզնեցովը։

Մեր զրուցակցի խոսքով, Տոնոյանի և Փաշինյանի Գյումրիի ռուսական ռազմաբազաներ այցելությունը նույնպես ավելի շատ նման է շոուի։

—Տոնոյանը Փաշինյանի հետ միասին ապրիլի 5-ին այցելել են Գյումրիի ռուսական ռազմաբազա, որի հրամանատարությունը նրանց ցույց է տվել ոչ թե շտաբը, ոչ թե նոր սպառազինության պահեստները, ուսումնական դասասենյակները, մի խոսքով այն ամենը, ինչ կազմում է ցանկացած պրոֆեսիոնալ զինվորականի հպարտությունը, այլ զորանոցները, բաղնիքը, ճաշարանը, զորամասի թանգարանը ու եկեղեցին՝ դրանով հասկացնել տալով, թե երկրի պաշտպանները հայրենիքից հեռու ինչպիսի պայմաններում պետք է ապրեն, որպեսզի լինեն մարտունակ։ Այդ շոույում բացահայտ երևում է արհամարհելի ակնարկ՝ հայկական բանակի զորամասերից մեկում վերջերս տեղի ունեցած խռովության նկատմամբ, որի պատճառը դարձել է զինվորների մոտ ներքնազգեստի բացակայությունը։ Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարության 102-րդ ռազմաբազայի շտաբը դրանով հանդերձ երևանյան երևակայել սիրողլներին հասկացնել է տվել, որ նրանց հարկավոր է մտածել ոչ թե այն մասին, թե ինչպես փոխել Ղարաբաղում պատերազմի պարադիգման, այլ այն մասին, թե ինչպես ժամկետային ծառայության զինծառայողներին ապահովել ներքնազգեստներով»,- ասել է Կուզնեցովը։

Ռուսաստանցի վերլուծաբանի խոսքով, երևի ռուսական ռազմաբազա այցից հետո, Տոնոյանը այնուամենայնիվ ինչ որ բան հասկացել է և նվազեցրել է իր հռետորաբանության շրջապտույտը, բայց ոչ շատ։ Այժմ նա խոսել է այն մասին, որ Ադրբեջանի հետ մոտալուտ պատերազմում գլխավոր ուժը կդառնան՝ «քաղաքավարի մարդկանց», կամ «կանաչ մարդուկների» անվան ներքո ՌԴ ԶՈՒ հատուկ գործողության ուժերի նման հայկական հատուկ նշանակության ուժերի էլիտային ստորաբաժանումները։

—Սակայն դրանով հանդերձ Հայաստանի պաշտպանության նախարարը բացահայտ մոռացել է, որ էլիտային ռազմական հատուկ նշանակության ուժերի պես ճոխություն իրենց կարող են թույլ տալ միայն շատ հարուստ երկրները, օրինակ Ադրբեջանը, երբ այսօր Հայաստանին, որպես այդպիսի երկիր բացահայտ անվանել անհնար է։ Հնարավոր է, որ հայ երիտասարդների մոտ կարող է լինել բավարար մարտական ոգի, որպեսզի ծառայել հատուկ նշանակության ուժերում, բայց առանց կիսավարտիկների այդ մարտական ոգին շատ կարճ կլինի, մինչև լեռներում առաջին սառնամանիքները։ Բացի այդ, պարոն Տոնոյանը իզուր է այդ պլանների մասին բարձարաձայնել, քանզի Ադրբեջանը այժմ իր զինված ուժերի կառուցվածքում կսկսի կազմավորել հակադիվերսիոն և հակաահաբեկչական ստորաբաժանումներ, նա արդեն կազմակերպչական և նյութական առումով պատրաստ է դրան, իսկ քրդերի հետ լեռնային վայրերում փայքարի հարուստ փորձ ունեցող Թուրքիան՝ դրանում կօգնի Ադրբեջանին։ Այնպես որ, ցանկացած դեպքում Բաքուն այդ հարցում երկու քայլ առաջ կլինի Հայաստանից։

Միակ բանը, որի վրա այսօր Հայաստանը կարող է իրականում հաշվարկել Ղարաբաղի համար Ադրբեջանի դեմ պատերազմում՝ դա սփյուռքից, կամ «Երկրապահ»-ից հազարավոր գաղափարախոսական կամավորներն են, ովքեր ժամանակակից բարձր տեխնոլոգիական պատերազմի պայմաններում կենդանի ուժից կարող են շատ արագ վերածվել գնդացրի մսի։ Եվ այդ ժամանակ Հայաստանի բանակը կզգա ոչ միայն կիսավարտիքների, այլ նաև դագաղների, կամ առնվազն չմարած կրի սուր կարիք։ Ահա թե այսօր ինչի մասին պետք է մտածի Տոնոյանը՝ իր զինվորների համար կիսավարտիքների և դագաղների, այլ ոչ թե Ղարաբաղում նոր տարածքների համար նոր պատերազմի մասին»,- եզրափակել է Օ. Կուզնեցովը։

Սամիր Վելիև

ARMENIA.AZ