Ադրբեջանի լուրերը՝ հայերեն





© 2010-2019, Armenia.Az - All rights reserved

Փակել



  • Հին վիրավորանքները ապագայի դեմ. Ի՞նչն է խանգարում Հայաստանի և Ադրբեջանի ժողովուրդներին խաղաղության հասնելուն
    ՂԱՐԱԲԱՂ

      08 Փետրվարի 2019 - 13:40

      Մեր խորհրդային մանկության ժամանակ, և հայերի, և ադրբեջանցիների մոտ հայտնի էր «Խաղաղություն աշխարհին» կարգախոսը։ Եվ Երևանում, և Բաքվում դիտում էին «Դե, սպասիր»-ը, հրաժեշտ էին տալիս թռչող օլիմպիական արջուկին, միմյանց մոտ էին մեկնում խավիարի ու կոնյակի համար, բարեկամություն էին անում, ընտանիքներ էին ստեղծում, իսկական կովկասյան հյուրընկալությամբ ընդունում էին հյուրերին, երգում էին «Թող միշտ լինի երկինքը, թող միշտ լինի արևը, թող միշտ լինի մայրիկը, թող միշտ լինեմ ես»…

      Այդ ժամանակները վաղուց են անցել, և երկու հարևան ժողովուրդները արդեն երեք տասնամյակ թշնամություն են անում։ Նրանք, ովքեր այդ իրադարձությունն սկսվելու ժամանակ 20 տարեկան էին, արդեն 50 տարեկան են, իսկ այդ ժամանակ ծնված երեխաերըն արդեն 30 տարեկան տղամարդիկ են, ովքեր ունեն իրենց երեխաները։ Կարծես թե անդունդը բաժանել է մեր ժողովուրդներին, և հայտնի չէ, թե մեզ կհաջողվի արդյո՞ք այն հաղթահարել։ Վերջերս ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները հայտարարել են այն մասին, որ Հայաստանը և Ադրբեջանը պետք է ժողովուրդներին նախապատրաստեն խաղաղության։ Այդ հայտարարությունը ցույց է տալիս, որ համանախագահները լույս են տեսնում հնացած հակամարտության լուծման թունելի վերջում։ Սակայն լավ առաջարկություններ անելը մի բան է, իսկ մարդիկ պատրաստ են արդյո՞ք խաղաղության և ի՞նչն է խանգարում դրան։ Միամտություն կլիներ կարծել, որ մատի մի հարվածով, կամ կախարդական փայտիկի շարժումով կմոռացվեն բոլոր դառնություններն ու թշնամությունները, և մենք կսկսենք ապրել ինչպես առաջ։ Ոչ, ադրբեջանցիների ու հայերի հաշտության գործընթացը կլինի երկար, և բնական է՝ բավականին դժվար։ Բայց որքան մենք շուտ սկսենք, այնքան լավ կլինի, չէ որ արդեն աճել է 30 տարի հայերին ու ադրբեջանցիներին չտեսած մի ամբողջ սերունդ։ Սպսե՞նք ևս մեկ սերունդի, ովքեր հարևաններին ևս 50 տարի չեն տեսնի։ Թե՞ այնուամենայնիվ սկսենք գործել, քանի դեռ կենդանի են նրանք, ովքեր հիշում են մեր ժողովուրդների բարեկամությունը։

      Հաշտվելու համար, երևի առաջին հերթին պետք է ինքդ քեզ խոստովանես, թե ի՞նչն է խանգարում մեզ դա անել, այդ որ վիրավորանքները չենք կարողանում ներել մենք։ Սկսենք ըստ հերթականության՝ ադրբեջանցիները բացարձակ արդար ասում են այն մասին, որ նրանց հողերը օկուպացվել են։ Եվ այստեղ խոսքը գնում է ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի, որը ողջ աշխարհը, բացի հայերից՝ համարում է ադրբեջանական, այլև նրան հարակից յոթ շրջանների՝ Աղդամի, Ֆիզուլիի, Լաչինի, Քելբեջարի, Գուբադլիի, Զանգելանի և Ջեբրաիլի մասին։ Առավել ևս՝ մեր ժողովրդի հիշում է Զանգեզուրի մասին, Իրավանի նականգի, Իրավանի մզկիթների մասին, և այն մասին, որ ընդամենը 100 տարի առաջ մեր երկրի սահմանները ծավալվում էին մինչև Թուրքիա (այլ ոչ միայն Նախչըվանում), իսկ հայերին Ղարաբաղ են վերաբնակեցրել Պարսկաստանից։ Այդ հողերը նույնպես խլվել են, և խլվել են բռնությամբ, այն բանից հետո, երբ Գարեգին Նժդեհի, Անդրանիկի և նրանց նմանների ջոկատները բառացիորեն կոտորել են Զանգեզուրի և Ղարաբաղի մահմեդական բնակչությանը։ Կարելի է նաև հիշել հայ դաշնակների կողմից՝ Բաքվում, Գուբայում և Ադրբեջանի մյուս մասերում կատարված ադրբեջանցիների ցեղասպանությունը… Եվ Հայաստանից ադրբեջանցիների բռնի տեղահանումները Ստալինի օրոք, պատերազմից հետո, և էլ ավելի մեծ մասշտաբներով դրա դաժան կրկնությունը ХХ դարի 80-ական թվականներին, երբ բոլոր ադրբեջանցիները վտարվեցին Հայաստանից։ Եվ Խոջալիում ադրբեջանական բնակչության ցեղասպանությունը, որով հպարտացել է Սերժ Սարգսյանը՝ ասելով, որ դրանով նա վախեցրել է ադրբեջանցիներին, և ղարաբաղյան պատերազմում հազարավոր զոհվածներին… Շատ բան կարելի է հիշել, շատ բան։

      Հայերը ունեն իրեց դառնությունները։ Առաջին հերթին, գլխավոր տոտեմը՝ այսպես կոչված 1915 թվականի ցեղասպանությունն է։ Ես հարգում եմ մեր հայ ընթերցողների զգացմունքը, բայց գրում եմ հասկապես այսպես կոչված, որովհետև նույնիսկ Եվրոպական դատարանը 2015 թվականին հանգել է այն եզրակացության, որ հայերի ցեղասպանության ժխտումը թույատրելի է հանդիսանում խոսքի ազատության շրջանակներում։ Միևնույն ժամանակ ես կցանկանայի, որ հարուրամյա վաղեմության այդ հարցով զբաղվեն պատմաբանները, իսկ հայերը ապրեն ներկայով։ Չէ որ ցեղասպանության հարցը արդեն մի դար է վնասում է հարևան Թուրքիայի հետ Հայաստանի հարաբերություններին։ Թե՞ հայ մայրերը այնպես են ընտելացել երեխաներին վախեցնել թուրքերով, որ արդեն չեն ուզում հրաժարվել դրանից։ Ինչպես նաև հայերի դառնությունների թվում է այն, որ Հայաստանը «ծովից ծով չէ», որ ադրբեջանցիները հայերի կոտորած են կազմակերպել Սումգայիթում և Բաքվում, որ չեն ուզում Ղարաբաղը հանձնել նրանց …

      Ինչպես տեսնում ենք, երկու ժողովուրդները փոխադարձ դժգոհությունները՝ մի վագոն և մի փոքր սայլակ են։ Դրանցից որոշ մասը՝ արդեն մեծ մասով պատմաբաններին վերաբերող հարց է։ Մնացածները մանրազննին քննարկման կարիք ունեն։ Եվ այդ ժամանակ մենք կտեսնենք, որ Սումգայիթում այդ նույն հայկական ջարդերը մյուսների թվում հրահրել է նաև խառնակիչ… հայազգի, հանցագործ Էդուարդ Գրիգորյանը։ Որ դաշնակ ազգայնամոլները, ինչպես նաև Գարեգին ՆԺդեհի գաղափարի, հայկական ազգայնանոլական գաղափարախոսության՝ ցեխակրոնության հետնորդները դիտավորյալ կերպով ադրբեջանցիներից ու թուրքերից ստեղծում են թշնամու կերպար, որպեսզի զավթել իշխանությունը և վախեցնել շարքային հայերին։

      Առավել ևս՝ այժմ, երբ մենք կարող ենք վերլուծել արտասահմանյան մամուլը, արդեն կասկածելի են դառնում շատ տվյալները այն մասին, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը և դրա հրահրողները, դաշնակ ազգայնամոլները ֆինանսական սնուցումներ են ստացել Արևմուտքի երկրներից։ Եվ որ այդ նույն փաստը եղել է այն գլխավորներից մեկը, որով ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի երկրները քայքայել են ԽՍՀՄ-ը, ատելություն և թշնամություն են սերմանել, բաժանել են ժողովուրդներին։ Իսկ այժմ աշխարհի ուժեղագույները, ովքեր չախկալների նման ուրախանում են հայ և ադրբեջանցի ժողովուրդների թշնամությամբ, ուրախանում են հակամարտությամբ, չեն թողնում, որ մարվի նրա կրակը, որպեսզի տարածաշրջանում իրագործեն իրենց շահերը։ Նրանց համար ղարաբաղյան հակամարտությունը գործիք է, որի օգնությամբ նրաք փորձում են ճնշում գործադրել Հայաստանի և Ադրբեջանի վրա։ Եվ չնայած այդ փորձերը այնքան ավելի ապարդյուն են դառնում, որքան ավելի ուժեղանում է Ադրբեջանը, իսկ Հայաստանում ընդհակառակը՝ դեռևս ուժեղ են այն ազգայնամոլների դիրքերը, ովքեր ոչ մի փոխզիջում, ոչ մի զիջում, ադրբեջանցիների հետ ոչ մի բանակցություններ չեն հանդուրժում։

      Սակայն եթե հայացք գցենք համաշխարհային պատմությանը, մենք չենք տեսնի ժողովուրդներ, որոնք ընդմիշտ պատերազմում ու թշնամություն են անում։ Յուրաքանչյուր պատերազմից հետո վաղ թե ուշ, գալիս է խաղաղություն։ Տեսեք՝ ֆրանսիացիների ու անգլիացիների մոտ եղել է հարուրամյա և շատ այլ պատերազմներ, գերմանացիները և ֆրանսիացիները 1870 թվականից երեք անգամ պատերազմել են, ընդ որում երկու անգամ սարսափելի կորուստներով՝ համաշխարհային պատերազմում։ Ֆրանսիան պատերազմել է Ալժիրի, Իտալիան՝ Ավստրիայի, Ռուսաստանը՝ Գերմանիայի հետ, Թուրքիան՝ Հունաստանի, ԱՄՆ-ը՝ Ճապոնիայի հետ այ այլն։ Եվ հետո ի՞նչ։ Անցնում են տարիներ, և նույնիսկ նախկին թշնամիները սկսում են խաղաղ ապրել։ Այդ նույն նացիստական Գերմանիան ամեն ինչ ոչնչացրեց Ռուսաստանի եվրոպական մասում, փաստորեն իրագործել է ռուսների ցեղասպանություն, բայց այժմ ողջ Ռուսաստանը երթևեկում են Մերսեդեսներով, Օպելներով, Աուդիներով և ԲՄՎ-ներով, օգտվում են գերմանական տեխնոլոգիաներից ու ապրանքներից, իսկ գերմանացիները օգտվում են ռուսական գազից։ Պատերազմի ժամանակ դա անհնար էր պատկերացնել, իսկ այժմ դա սովորական բան է։ Նույն բանը կարելի է ասել ճապոնացիների ու ամերիկացիների հարաբերությունների և ընդհանրապես բոլորի մասին։ Ժամանակը ապաքինում է, երբ ժողվուրդների մոտ բավականեցնում է իմաստությունը՝ գիտակցել, որ չի կարելի ապրել միայն անցյալով:

      Armenia.Az-ի շատ ընթերցողները կիսում են այդ գաղափարը։ Նամակները և սոցիալական ցանցերում մեկնաբանությունները, որոնք մեզ գրում են մեր հայ ընթերցողները՝ հաստատում են դա։ Եվ չնայած շատերն են նամակներում խնդրում չհիշատակել իրենց, վախենալով ազգայնամոլների կշտամբանքներից՝ ինձ ուրախացնում է արդեն այն, որ Հայաստանում այդ մարդիկ կան, և նրանք շատ են։ Եվ նրանք դավաճաններ չեն, ինչպես նրանց համարում են դաշնակները, այլ իրենց Հայաստանը անկեղծ սիրող ու նրա զարգացումը ցանկացող մարդիկ, ովքեր նայում են ապագային այլ ոչ ոչ թե անցյալին։

      Ես բոլոր անկեղծ հայերին ցանկանում եմ ասել, որ նրանք մտածեն այն մասին, որ Ադրբեջանի հետ խաղաղությունից նրանք միայն կշահեն։ Կշահեն նոր նախագծերով, ներդրումներով, ավտոմոբիլային և երկաթուղային ճանապարհներով, նավթային ու գազային խողովակաշարերով, տարածաշրջանային նախագծերին մասնակցությամբ, նոր աշխատատեղերով։ Մեզնից ոչ մեկը չի կարող իր երկիրը վերցնել և նրա հետ միասին գնալ, օրինակ Մադագասկար։ Դա հարկավոր էլ չէ, անհրաժեշտ է ապրել հարևանների հետ միասին։ Մեր ճակատագիրն է՝ Կովկասում ըդմիշտ լինել հարևաններ։ Հայաստանում առողջ դատողությամբ մարդիկ վաղուց հասկանում են, որ այդ հակամարտությունը միայն վնասում է, նրանում ոչ մի լավ բան չկա։ Ինձ թվում է, որ որքան շատ մարդիկ մոռանան հին դառնությունները և առաջ նայեն, մենք ավելի շուտ ընդհանուր լեզու կգտնենք, փոխշահավետ փոխզիջումներ կգտնենք բարդ, բայց ոչ անհուսալի իրավիճակի լուծման մեջ։ Ադրբեջանը և Հայաստանը կարող են իրար հետ խաղաղ ապրել, և մեր երկրների ժողովուրդները նույնպես, չէ որ մենք ԽՍՀՄ-ի ժամանակ ապրել ենք բարեկամաբար, չհիշելով անցյալը։ Այնպես որ, հարկավոր է ուղղակի նայել ապագային, մտածել ապագայի մասին, իր ետևից չքաշելով անցյալի կշռաքարերը։

      Թամիլլա Սենջափլի

      ARMENIA.AZ




    Վերջին լուրեր

      Թուրքիայի դեսպան. Խոջալուի իրադարձությունները չի կարելի մոռանալ


      23 Փետրվարի 2019

      Զահրա Սալմանլը. Ադրբեջանի դրոշը տեղադրել էին Հայաստանի դրոշից ներքև, ինչը ես չէի կարող հանդուրժել


      23 Փետրվարի 2019

      Կալիֆոռնիայի հեռուստաալիքներով ցուցադրվում է Խոջալուի ցեղասպանության մասին ֆիլմ


      23 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանի Պն-ն՝ շփման գծում տիրող իրավիճակի մասին


      23 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանում սկսել են ցանկապատել անտառները


      23 Փետրվարի 2019

      Իլհամ Ալիևը շնորհավորել է Բրունեյի սուլթանին


      23 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանի նախագահը վավերացրել է Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակի մասին կոնվենցիան


      23 Փետրվարի 2019

      Քաղաքական խորհրդակցություններ Ադրբեջանի և Թուրքիայի ԱԳ նախարարությունների միջև


      23 Փետրվարի 2019

      Ղարաբաղի ադրբեջանական համայնք. Խոշոր պետությունները պետք է Հայաստանին ենթարկեն միջազգային հանրության կամքին


      23 Փետրվարի 2019

      2018-ին աճել է Ռուսաստանից Ադրբեջան զբոսաշրջիկների հոսքը


      22 Փետրվարի 2019

      Բահար Մուրադովա. ԵԱՀԿ-ը պատշաճ ուշադրություն չի դարձնում հարկադրաբար տեղահանվածների խնդիրներին


      22 Փետրվարի 2019

      Էլչին Գուլիև. Ադրբեջանի սահմանապահ ծառայությունը ապահովված է ամենալուրջ մարտական տեխնիկայով


      22 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանը և ԵՄ-ն Բրյուսելում բարձր մակարդակով հանդիպում կանցկացնեն


      22 Փետրվարի 2019

      Սանդրա Օուդքիրք. ԱՄՆ-ն գիտակցում են «Հարավային գազային միջանցքի» նշանակությունը Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության ապահովման համար


      22 Փետրվարի 2019

      Բրյուսելում կանցկացվի Ղարաբաղին նվիրված համաեվրոպական ցույց


      22 Փետրվարի 2019

      Միջոցներ է հատկացվել Խըզըյի շրջանում ավտոմոբիլային ճանապարհի շինարարության համար


      22 Փետրվարի 2019

      ԵԱՀԿ-ը դրական դինամիկա է տեսնում ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործում


      22 Փետրվարի 2019

      ՀԲ-ն բարձր է գնահատել Ադրբեջանում սոցիալական ոլորտում անցկացվող բարեփոխումները


      22 Փետրվարի 2019

      Մեհրիբան Ալիևան հանդիպել է՝ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետի Ադրբեջանի հետ առևտրի հարցով դեսպանորդի հետ


      22 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանի բնակչության թիվը գարնանը կհասնի 10 միլիոնի


      22 Փետրվարի 2019

      Մեհրիբան Ալիևան հանձնարարական է տվել՝ ղարաբաղյան պատերազմի հաշմանդամի համար տան շինարարության մասին -ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ


      22 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանում մարդահամար կանցկացվի


      22 Փետրվարի 2019

      Կոնստանտին Կոսաչև. Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը շատ կարևոր դաշնակիցներ են միմյանց համար


      22 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանցի զինվորականները՝ 25 աստիճան ցրտի պայմաններում անցկացվող զորավարժություններում- ՎԻԴԵՈ


      22 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանի մարմնամարզության ֆեդերացիան ճանաչվել է աշխարհում լավագույնը


      22 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանում ավտոբուսը բախվել է ուղևորատար մեքենային, ավելի քան 30 մարդ է վնասվել


      22 Փետրվարի 2019

      Թուրքիան և Ադրբեջանը կհամագործակցեն ռազմական առողջապահության ոլորտում


      22 Փետրվարի 2019

      Իլհամ Ալիևը բարձրացրել է Աֆղանստանում զոհվածների ընտանիքներին տրվող կենսաթոշակների չափը


      22 Փետրվարի 2019

      Հայաստանի ԶՈՒ-երը՝ խոշոր տրամաչափի գնդացիրներից կրակի են ենթարկել ադրբեջանական բանակի դիրքերը


      22 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանը «Էքսկուրսային հանգիստ» անվանակարգում ընդգրկվել է լավագույն երկրների եռյակում


      22 Փետրվարի 2019

      Խոջալուի բնակչուհի. Մեր տանը հաց կերած հայերը հետո թափեցին մեր արյունը


      21 Փետրվարի 2019

      Իլհամ Ալիևը միջոցներ է հատկացրել Աղդամի շրջանում ավտոճանապարհի կառուցման համար


      21 Փետրվարի 2019

      ԵԱՀԿ Գլխավոր քարտուղար. Հայաստանի և Ադրբեջանի հավատարմությունը իրենց ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստելու հանդեպ հուսադրող ազդանշան է


      21 Փետրվարի 2019

      ԵԱՀԿ ԽՎ-ի նախագահ. Անհրաժեշտ է կրկնապատկել ԼՂ հակամարտության կարգավորման ուղղությամբ ջանքերը


      21 Փետրվարի 2019

      Շփման գծում ոչնչացվել է հայկական հերթական ԱԹՍ-ն. Լուսանկար


      21 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանի կրոնական առաջնորդները՝ Խոջալուի ցեղասպանության տարելիցի հետ կապված ուղերձ են ընդունել


      21 Փետրվարի 2019

      Իլհամ Ալիևն ընդունել է Ռուսլան Աուշևին


      21 Փետրվարի 2019

      Խանքենդեցի պատգամավոր. Հիմա ես ի՞նչ ասեմ ընտրողներիս


      21 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանում Կոլումբիայի առաջին դեսպանը Բաքու կժամանի մարտին


      21 Փետրվարի 2019

      Պետկոմիտե. Քոչարյանն ու Սարգսյանը ոչ միայն կազմակերպել են Խոջալուի ցեղասպանությունը, այլև մասնակցել են դրան


      21 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանում շենքերի շինարարության համար թույլտվությունների տրամադրումը կդյուրացվի


      21 Փետրվարի 2019

      Ջըրթդանը և Հովազը՝ Բաքվում անցկացվելիք Եվրոպայի օլիմպիական պատանեկան փառատոնի խորհրդանիշներ


      21 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանցի զինվոր. Ժողովուրդն ու բանակը միասնական են իրենց ձգտման մեջ` նվաճել Մեծ հաղթանակ.


      21 Փետրվարի 2019

      Թուրքական հեռուստաալիքը կպատմի Խոջալուի ողբերգության մասին ճշմարտությունը


      21 Փետրվարի 2019

      Իլհամ Ալիևը ընդունել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին


      21 Փետրվարի 2019

      Կասպիի վերաբերյալ աշխատանքային խմբի հերթական հանդիպումը կկայանա ապրիլին Ղազախստանում


      21 Փետրվարի 2019

      ԱՀ Պնախարարությունը՝ շփման գծում տիրող իրավիճակի մասին


      21 Փետրվարի 2019

      Ադրբեջանը և Կատարը մտադիր են ավելացնել ապրանքաշրջանառությունը


      21 Փետրվարի 2019

      Պրոսինեչկին՝ Ադրբեջանի և Հայաստանի հավաքականների մասին


      21 Փետրվարի 2019

      Ռազմական կցորդները այցելել են Ադրբեջանի պաշտպանական արդյունաբերության ձեռնարկություններ -ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ


      21 Փետրվարի 2019

    Վերջին լուրեր