Ադրբեջանի լուրերը՝ հայերեն





© 2010-2019, Armenia.Az - All rights reserved

Փակել



  • Հին վիրավորանքները ապագայի դեմ. Ի՞նչն է խանգարում Հայաստանի և Ադրբեջանի ժողովուրդներին խաղաղության հասնելուն
    ՂԱՐԱԲԱՂ

      08 Փետրվարի 2019 - 13:40

      Մեր խորհրդային մանկության ժամանակ, և հայերի, և ադրբեջանցիների մոտ հայտնի էր «Խաղաղություն աշխարհին» կարգախոսը։ Եվ Երևանում, և Բաքվում դիտում էին «Դե, սպասիր»-ը, հրաժեշտ էին տալիս թռչող օլիմպիական արջուկին, միմյանց մոտ էին մեկնում խավիարի ու կոնյակի համար, բարեկամություն էին անում, ընտանիքներ էին ստեղծում, իսկական կովկասյան հյուրընկալությամբ ընդունում էին հյուրերին, երգում էին «Թող միշտ լինի երկինքը, թող միշտ լինի արևը, թող միշտ լինի մայրիկը, թող միշտ լինեմ ես»…

      Այդ ժամանակները վաղուց են անցել, և երկու հարևան ժողովուրդները արդեն երեք տասնամյակ թշնամություն են անում։ Նրանք, ովքեր այդ իրադարձությունն սկսվելու ժամանակ 20 տարեկան էին, արդեն 50 տարեկան են, իսկ այդ ժամանակ ծնված երեխաերըն արդեն 30 տարեկան տղամարդիկ են, ովքեր ունեն իրենց երեխաները։ Կարծես թե անդունդը բաժանել է մեր ժողովուրդներին, և հայտնի չէ, թե մեզ կհաջողվի արդյո՞ք այն հաղթահարել։ Վերջերս ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները հայտարարել են այն մասին, որ Հայաստանը և Ադրբեջանը պետք է ժողովուրդներին նախապատրաստեն խաղաղության։ Այդ հայտարարությունը ցույց է տալիս, որ համանախագահները լույս են տեսնում հնացած հակամարտության լուծման թունելի վերջում։ Սակայն լավ առաջարկություններ անելը մի բան է, իսկ մարդիկ պատրաստ են արդյո՞ք խաղաղության և ի՞նչն է խանգարում դրան։ Միամտություն կլիներ կարծել, որ մատի մի հարվածով, կամ կախարդական փայտիկի շարժումով կմոռացվեն բոլոր դառնություններն ու թշնամությունները, և մենք կսկսենք ապրել ինչպես առաջ։ Ոչ, ադրբեջանցիների ու հայերի հաշտության գործընթացը կլինի երկար, և բնական է՝ բավականին դժվար։ Բայց որքան մենք շուտ սկսենք, այնքան լավ կլինի, չէ որ արդեն աճել է 30 տարի հայերին ու ադրբեջանցիներին չտեսած մի ամբողջ սերունդ։ Սպսե՞նք ևս մեկ սերունդի, ովքեր հարևաններին ևս 50 տարի չեն տեսնի։ Թե՞ այնուամենայնիվ սկսենք գործել, քանի դեռ կենդանի են նրանք, ովքեր հիշում են մեր ժողովուրդների բարեկամությունը։

      Հաշտվելու համար, երևի առաջին հերթին պետք է ինքդ քեզ խոստովանես, թե ի՞նչն է խանգարում մեզ դա անել, այդ որ վիրավորանքները չենք կարողանում ներել մենք։ Սկսենք ըստ հերթականության՝ ադրբեջանցիները բացարձակ արդար ասում են այն մասին, որ նրանց հողերը օկուպացվել են։ Եվ այստեղ խոսքը գնում է ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի, որը ողջ աշխարհը, բացի հայերից՝ համարում է ադրբեջանական, այլև նրան հարակից յոթ շրջանների՝ Աղդամի, Ֆիզուլիի, Լաչինի, Քելբեջարի, Գուբադլիի, Զանգելանի և Ջեբրաիլի մասին։ Առավել ևս՝ մեր ժողովրդի հիշում է Զանգեզուրի մասին, Իրավանի նականգի, Իրավանի մզկիթների մասին, և այն մասին, որ ընդամենը 100 տարի առաջ մեր երկրի սահմանները ծավալվում էին մինչև Թուրքիա (այլ ոչ միայն Նախչըվանում), իսկ հայերին Ղարաբաղ են վերաբնակեցրել Պարսկաստանից։ Այդ հողերը նույնպես խլվել են, և խլվել են բռնությամբ, այն բանից հետո, երբ Գարեգին Նժդեհի, Անդրանիկի և նրանց նմանների ջոկատները բառացիորեն կոտորել են Զանգեզուրի և Ղարաբաղի մահմեդական բնակչությանը։ Կարելի է նաև հիշել հայ դաշնակների կողմից՝ Բաքվում, Գուբայում և Ադրբեջանի մյուս մասերում կատարված ադրբեջանցիների ցեղասպանությունը… Եվ Հայաստանից ադրբեջանցիների բռնի տեղահանումները Ստալինի օրոք, պատերազմից հետո, և էլ ավելի մեծ մասշտաբներով դրա դաժան կրկնությունը ХХ դարի 80-ական թվականներին, երբ բոլոր ադրբեջանցիները վտարվեցին Հայաստանից։ Եվ Խոջալիում ադրբեջանական բնակչության ցեղասպանությունը, որով հպարտացել է Սերժ Սարգսյանը՝ ասելով, որ դրանով նա վախեցրել է ադրբեջանցիներին, և ղարաբաղյան պատերազմում հազարավոր զոհվածներին… Շատ բան կարելի է հիշել, շատ բան։

      Հայերը ունեն իրեց դառնությունները։ Առաջին հերթին, գլխավոր տոտեմը՝ այսպես կոչված 1915 թվականի ցեղասպանությունն է։ Ես հարգում եմ մեր հայ ընթերցողների զգացմունքը, բայց գրում եմ հասկապես այսպես կոչված, որովհետև նույնիսկ Եվրոպական դատարանը 2015 թվականին հանգել է այն եզրակացության, որ հայերի ցեղասպանության ժխտումը թույատրելի է հանդիսանում խոսքի ազատության շրջանակներում։ Միևնույն ժամանակ ես կցանկանայի, որ հարուրամյա վաղեմության այդ հարցով զբաղվեն պատմաբանները, իսկ հայերը ապրեն ներկայով։ Չէ որ ցեղասպանության հարցը արդեն մի դար է վնասում է հարևան Թուրքիայի հետ Հայաստանի հարաբերություններին։ Թե՞ հայ մայրերը այնպես են ընտելացել երեխաներին վախեցնել թուրքերով, որ արդեն չեն ուզում հրաժարվել դրանից։ Ինչպես նաև հայերի դառնությունների թվում է այն, որ Հայաստանը «ծովից ծով չէ», որ ադրբեջանցիները հայերի կոտորած են կազմակերպել Սումգայիթում և Բաքվում, որ չեն ուզում Ղարաբաղը հանձնել նրանց …

      Ինչպես տեսնում ենք, երկու ժողովուրդները փոխադարձ դժգոհությունները՝ մի վագոն և մի փոքր սայլակ են։ Դրանցից որոշ մասը՝ արդեն մեծ մասով պատմաբաններին վերաբերող հարց է։ Մնացածները մանրազննին քննարկման կարիք ունեն։ Եվ այդ ժամանակ մենք կտեսնենք, որ Սումգայիթում այդ նույն հայկական ջարդերը մյուսների թվում հրահրել է նաև խառնակիչ… հայազգի, հանցագործ Էդուարդ Գրիգորյանը։ Որ դաշնակ ազգայնամոլները, ինչպես նաև Գարեգին ՆԺդեհի գաղափարի, հայկական ազգայնանոլական գաղափարախոսության՝ ցեխակրոնության հետնորդները դիտավորյալ կերպով ադրբեջանցիներից ու թուրքերից ստեղծում են թշնամու կերպար, որպեսզի զավթել իշխանությունը և վախեցնել շարքային հայերին։

      Առավել ևս՝ այժմ, երբ մենք կարող ենք վերլուծել արտասահմանյան մամուլը, արդեն կասկածելի են դառնում շատ տվյալները այն մասին, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը և դրա հրահրողները, դաշնակ ազգայնամոլները ֆինանսական սնուցումներ են ստացել Արևմուտքի երկրներից։ Եվ որ այդ նույն փաստը եղել է այն գլխավորներից մեկը, որով ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի երկրները քայքայել են ԽՍՀՄ-ը, ատելություն և թշնամություն են սերմանել, բաժանել են ժողովուրդներին։ Իսկ այժմ աշխարհի ուժեղագույները, ովքեր չախկալների նման ուրախանում են հայ և ադրբեջանցի ժողովուրդների թշնամությամբ, ուրախանում են հակամարտությամբ, չեն թողնում, որ մարվի նրա կրակը, որպեսզի տարածաշրջանում իրագործեն իրենց շահերը։ Նրանց համար ղարաբաղյան հակամարտությունը գործիք է, որի օգնությամբ նրաք փորձում են ճնշում գործադրել Հայաստանի և Ադրբեջանի վրա։ Եվ չնայած այդ փորձերը այնքան ավելի ապարդյուն են դառնում, որքան ավելի ուժեղանում է Ադրբեջանը, իսկ Հայաստանում ընդհակառակը՝ դեռևս ուժեղ են այն ազգայնամոլների դիրքերը, ովքեր ոչ մի փոխզիջում, ոչ մի զիջում, ադրբեջանցիների հետ ոչ մի բանակցություններ չեն հանդուրժում։

      Սակայն եթե հայացք գցենք համաշխարհային պատմությանը, մենք չենք տեսնի ժողովուրդներ, որոնք ընդմիշտ պատերազմում ու թշնամություն են անում։ Յուրաքանչյուր պատերազմից հետո վաղ թե ուշ, գալիս է խաղաղություն։ Տեսեք՝ ֆրանսիացիների ու անգլիացիների մոտ եղել է հարուրամյա և շատ այլ պատերազմներ, գերմանացիները և ֆրանսիացիները 1870 թվականից երեք անգամ պատերազմել են, ընդ որում երկու անգամ սարսափելի կորուստներով՝ համաշխարհային պատերազմում։ Ֆրանսիան պատերազմել է Ալժիրի, Իտալիան՝ Ավստրիայի, Ռուսաստանը՝ Գերմանիայի հետ, Թուրքիան՝ Հունաստանի, ԱՄՆ-ը՝ Ճապոնիայի հետ այ այլն։ Եվ հետո ի՞նչ։ Անցնում են տարիներ, և նույնիսկ նախկին թշնամիները սկսում են խաղաղ ապրել։ Այդ նույն նացիստական Գերմանիան ամեն ինչ ոչնչացրեց Ռուսաստանի եվրոպական մասում, փաստորեն իրագործել է ռուսների ցեղասպանություն, բայց այժմ ողջ Ռուսաստանը երթևեկում են Մերսեդեսներով, Օպելներով, Աուդիներով և ԲՄՎ-ներով, օգտվում են գերմանական տեխնոլոգիաներից ու ապրանքներից, իսկ գերմանացիները օգտվում են ռուսական գազից։ Պատերազմի ժամանակ դա անհնար էր պատկերացնել, իսկ այժմ դա սովորական բան է։ Նույն բանը կարելի է ասել ճապոնացիների ու ամերիկացիների հարաբերությունների և ընդհանրապես բոլորի մասին։ Ժամանակը ապաքինում է, երբ ժողվուրդների մոտ բավականեցնում է իմաստությունը՝ գիտակցել, որ չի կարելի ապրել միայն անցյալով:

      Armenia.Az-ի շատ ընթերցողները կիսում են այդ գաղափարը։ Նամակները և սոցիալական ցանցերում մեկնաբանությունները, որոնք մեզ գրում են մեր հայ ընթերցողները՝ հաստատում են դա։ Եվ չնայած շատերն են նամակներում խնդրում չհիշատակել իրենց, վախենալով ազգայնամոլների կշտամբանքներից՝ ինձ ուրախացնում է արդեն այն, որ Հայաստանում այդ մարդիկ կան, և նրանք շատ են։ Եվ նրանք դավաճաններ չեն, ինչպես նրանց համարում են դաշնակները, այլ իրենց Հայաստանը անկեղծ սիրող ու նրա զարգացումը ցանկացող մարդիկ, ովքեր նայում են ապագային այլ ոչ ոչ թե անցյալին։

      Ես բոլոր անկեղծ հայերին ցանկանում եմ ասել, որ նրանք մտածեն այն մասին, որ Ադրբեջանի հետ խաղաղությունից նրանք միայն կշահեն։ Կշահեն նոր նախագծերով, ներդրումներով, ավտոմոբիլային և երկաթուղային ճանապարհներով, նավթային ու գազային խողովակաշարերով, տարածաշրջանային նախագծերին մասնակցությամբ, նոր աշխատատեղերով։ Մեզնից ոչ մեկը չի կարող իր երկիրը վերցնել և նրա հետ միասին գնալ, օրինակ Մադագասկար։ Դա հարկավոր էլ չէ, անհրաժեշտ է ապրել հարևանների հետ միասին։ Մեր ճակատագիրն է՝ Կովկասում ըդմիշտ լինել հարևաններ։ Հայաստանում առողջ դատողությամբ մարդիկ վաղուց հասկանում են, որ այդ հակամարտությունը միայն վնասում է, նրանում ոչ մի լավ բան չկա։ Ինձ թվում է, որ որքան շատ մարդիկ մոռանան հին դառնությունները և առաջ նայեն, մենք ավելի շուտ ընդհանուր լեզու կգտնենք, փոխշահավետ փոխզիջումներ կգտնենք բարդ, բայց ոչ անհուսալի իրավիճակի լուծման մեջ։ Ադրբեջանը և Հայաստանը կարող են իրար հետ խաղաղ ապրել, և մեր երկրների ժողովուրդները նույնպես, չէ որ մենք ԽՍՀՄ-ի ժամանակ ապրել ենք բարեկամաբար, չհիշելով անցյալը։ Այնպես որ, հարկավոր է ուղղակի նայել ապագային, մտածել ապագայի մասին, իր ետևից չքաշելով անցյալի կշռաքարերը։

      Թամիլլա Սենջափլի

      ARMENIA.AZ





    Վերջին լուրեր

      Ադրբեջանում Վրաստանի դեսպանը հանդիպել է ՎՈԷԱՄ-ի գլխավոր քարտուղարի հետ


      18 Հունիսի 2019

      Դեսպանատուն. Իրանը Հայաստանի հետ չի համագործակցում ռազմական ոլորտում


      18 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանի Ըմբշամարտի ֆեդերացիա. Հայերը միշտ արհեստածին աղմուկ են բարձրացնում


      18 Հունիսի 2019

      Իլհամ Ալիև. «Մենք ջանքեր կգործադրենք Ադրբեջանի և ԵՄ-ի միջև համագործակցության խորացման համար»


      18 Հունիսի 2019

      Այս տարի Ադրբեջանի քաղաքացիություն է ստացել 75 հոգի


      18 Հունիսի 2019

      Վրաստանն իր մարզիկներին արգելել է մասնակցել Ղարաբաղում անցկացվող «մրցաշարին»


      18 Հունիսի 2019

      SOCAR Georgia Gas-ը Վրաստանում 8,5 մլն դոլարով խողովակաշար է գնել


      18 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանում հրապարակվել է էլեկտրոնային ապարանջանով կալանքի տակ գտնվողների թիվը


      18 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանցին, ով մշակել է Ս-400 համակարգերը. Լուսանկար


      18 Հունիսի 2019

      ANAMA-ն հայտնաբերել և վնասազերծել է ավելի քան 803 հազար ական և զինամթերք


      18 Հունիսի 2019

      Հայերը կրակել են ադրբեջանցի սահմանապահների վրա. կա վիրավոր - ԼՈՒՍԱՆԱԿՐ


      18 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանը 5 ամսում 1 միլիարդ դոլարի բնական գազ է արտահանել


      18 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն դատապարտել է թուրք դիվանագետների դեմ հարձակումը


      18 Հունիսի 2019

      Հեյդար Ալիևի Կենտրոնը և «Հրո աշտարակները»՝ աշխարհի ամենաշատ լուսանկարվող օբյեկտների շարքում


      18 Հունիսի 2019

      Հայկական կողմը խոշոր տրամաչափի գնդացիրներից գնդակոծել է ադրբեջանական դիրքերը


      18 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանում Վրաստանի դեսպան. «Երկու երկրների ապագա համագործակցությանը ոչինչ չի սպառնում»


      18 Հունիսի 2019

      «Ղարաբաղը» հաղթեց «Պարտիզանին» և անցավ որակավորման 2-րդ փուլ


      18 Հունիսի 2019

      Խոշբախտ Յուսիֆզադե. Ադրբեջանում գազի արդյունահանումը կաճի 20%-ով


      18 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանցի զինծառայող. Երկրի ղեկավարի հոգատարությունը ամրապնդում է մեր հաղթական ոգին


      17 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանի ՊՆ. Հայաստանի ԶՈՒ-երը Գոյգյոլի շրջանում կրակի են ենթարկել տրակտորը. Լուսանկար


      17 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանում հին մզկիթ է հայտնաբերվել


      17 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանում նվազել է մահացությունը


      17 Հունիսի 2019

      Աշխարհի ամենաանվտանգ երկրների վարկանիշում Ադրբեջանը զբաղեցնում է 34-րդ տեղը


      17 Հունիսի 2019

      Հրապարակվել է Բաթումիի նավահանգստով դեպի Ադրբեջան բեռնափոխադրումների ծավալը


      17 Հունիսի 2019

      Նախչըվան-Բաքու չվերթի օդանավին թռչուն է բացվել


      17 Հունիսի 2019

      Հրապարակվել է Ադրբեջանի բնակչության թվաքանակը


      17 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանի փոխվարչապետը ՄԱԿ-ում պատմել է չկատարված բանաձևերի մասին


      17 Հունիսի 2019

      Խալաֆ Խալաֆով. Քեշիքչի դաղ քարանձավային համալիրը պատկանում է Ադրբեջանին


      17 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանական բանակի զորամիավորումներում անցկացվել են ուսումնամեթոդական հավաքներ. Լուսանկար


      17 Հունիսի 2019

      Նախագահի օգնական. Ադրբեջանի և Վրաստանի քաղաքացիները չպետք է տրվեն սադրանքներին


      17 Հունիսի 2019

      Մշակվել են հանձնարարականներ՝ Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության ոլորտում արդյունավետության բարձրացման համար


      17 Հունիսի 2019

      Նախարար. Ադրբեջանի նավթագազային ոլորտում օտարերկրյա ներդրումները կազմել են շուրջ 85 մլրդ դոլար


      17 Հունիսի 2019

      Աշխատանքից ազատվել են «Մեգաֆոնի» աշխատակիցները, որոնք Ադրբեջանի մասին սադրիչ տեղեկատվություն էին տարածել


      17 Հունիսի 2019

      ՊՆ. Ադրբեջանական բանակը չի կրակում Հայաստանի բնակավայրերի և խաղաղ բնակիչների վրա


      17 Հունիսի 2019

      Շևչովիչ. ԵՄ-ն և Թուրքիան մեծ աջակցություն են ցուցաբերել «Հարավային գազային միջանցքի» իրականացման համար


      16 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանի փոխվարչապետը ՄԱԿ-ում երկրորդ զեկույցն է ներկայացրել


      16 Հունիսի 2019

      Նախարար. Ադրբեջանի նախաձեռնությամբ իրականացվող նախագծերից կարող է օգուտ քաղել նաև հայ ժողովուրդը


      16 Հունիսի 2019

      Իլհամ Ալիևի հանձնարարությամբ ստուգվում է ադրբեջանական բանակի մարտունակությունը. Լուսանկար


      16 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանը հունվար-հունիսին 7,7 մլրդ դոլարի նավթ է արտահանել


      16 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանի վարչապետը հանդիպել է Սաուդյան Արաբիայի արդարադատության նախարարի հետ. Լուսանկար


      16 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանի ՊՆ-ն՝ շփման գծում տիրող իրավիճակի մասին


      16 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանը կարող է Թուրքիայից գնել 36 մլն դոլար արժողությամբ 600 բեռնատար վագոն


      16 Հունիսի 2019

      Ղարաբաղի մարզի հնագիտական հուշարձանները քարտեզագրվել են


      16 Հունիսի 2019

      Ռուսաստանցի ռազմական փորձագետ. «Ադրբեջանն առանց Ս-400 համակարգերի էլ ընդունակ է պաշտպանվել». Armenia.Az-ի բացառիկը


      16 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը գերազանցել է 14 մլրդ դոլարը


      16 Հունիսի 2019

      Վրաստանի ԱԳՆ-ն՝ վրաց-ադրբեջանական սահմանին տեղի ունեցած միջադեպի մասին


      16 Հունիսի 2019

      ԱՀ ԱԳՆ. Ադրբեջանի համար ամենակարևորը իր շահերին համապատասխանող համաձայնագիր ստորագրելն է


      16 Հունիսի 2019

      Ադրբեջանը կմասնակցի «Միջազգային բանակային խաղեր-2019»-ին


      16 Հունիսի 2019

      «Մեգաֆոն»-ը ներողություն է խնդրել ադրբեջանական ժողովրդից


      16 Հունիսի 2019

      Վրաստանի խորհրդարանի փոխխոսնակ. Մենք բարձր ենք գնահատում Ադրբեջանի հետ բարեկամությունը


      15 Հունիսի 2019

    Վերջին լուրեր