Ադրբեջանի լուրերը՝ հայերեն





© 2010-2019, Armenia.Az - All rights reserved

Փակել



  • «Զանգեզուր» հասարակական միավորում. Զանգեզուրի հետ կապված նախագահի արտահայտությունները արտացոլում են պատմական ճշմարտությունը
    ՂԱՐԱԲԱՂ

      17 0Հոկտեմբերի 2019 - 15:53

      Բաքվում Թուրքալեզու պետությունների համագործակցության խորհրդի VII նիստում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ասել է, որ իր ժամանակին Զանգեզուրը Ադրբեջանի կազմից հանելը և այն Հայաստանին միացնելը անդամահատել է թուրքական մեծ աշխարհը։ Ադրբեջանի նախագահի այդ արտահայտությունը լիովին արտացոլում է Զանգեզուրի հետ կապված պատմական ճշմարտությունը։ Զանգեզուրի մարզը՝ ադրբեջանական պատմական հող է։ Զանգեզուրի մարզը որոշ փոփոխություններով ընդգրկում է, մասնավորապես՝ Հայաստանի այսօրվա Գորիսի, Սիսիանի, Կապանի, Մեղրիի տարածքները և Ադրբեջանի Լաչինի, Գուբադլիի, Զանգելանի շրջանները։

      Այդ մասին ասել է՝ «Զանգեզուր» հասարակական միավորման նախագահ, այդ շրջանի մասին մի քանի գրքերի հեղինակ, հետազոտող Հաջի Նարիմանօղլուն, տեղեկացնում է Armenia.Az-ը։

      Նրա խոսքով, 7892 քառաքուսի կիլոմետր մակերեսով Զանգեզուրը ողջ պատմության ընթացքում գտնվել է Ադրբեջանի տարածքում ստեղծված պետությունների կազմում։

      «Սկսած մեր թվարկությունից առաջ IV դարից՝ Զանգեզուրը գտնվել է Ալբանների, Սաջիդների, Սալարիդների և Ռավադդիդների, Աթաբեկների, Հուլաքիդների, Ջալարիդների, Կարակոյունլու, Աղկոյունլու պետությունների կազմում, XVI դարիս սկզբին Ադրբեջանում Սեֆեվիդների կենտրոնացված պետության կազմավորման հետ կապված՝ նրա կազմում։ XVI դարում Սեֆեվիդների և Օսմանների միջև պատերազմի և XVII-XVIII դարերի հատմանը Սեֆեվիդների թույլացման արդյունքում, 1590-1612 և 1724-1735 թվականներին կարճ ժամանակահատվածի ընթացքում գտնվել է Օսմանների կառավարության ներքո։ Խանությունների ժամանակաշրջանում Զանգեզուրի տարածքը մտել է Ղարաբաղյան խանության կազմի մեջ։ XIX դարիս սկզբին մտել է Ռուսաստանի կայսրության Ելիզավետպոլի նահանգի կազմում, իսկ 1918-1920 թվականներին դարձել է Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության Ղարաբաղի գեներալ-նահանգապետության չորս գավառներից մեկը»,- ասել է Հաջի Նարիմանօղլուն։

      Նա նշել է, որ «Զանգիլան անվան մեջ «զանգի»-ն հանդիսանում է թուրքական ցեղերի կողմից անվանված հոմանիշ։ Շատ տարածքներում, որտեղ պատմության ընթացքում թուրքերը ապրել են ընդհուպ մինչև Կենտրոնական Ասիայում պատմական Թուրքեստանը, կան այդ ցեղի անվանումներով քարածացուկներ, կան Սելջուկների, Օգուզների հետքեր։

      «Օրինակ կան Զանգաչայ, Զանգիթեփե, Զանգարիկ, Զանգիշամլը, Զանգանա, Զանգիլան, Զանգերան, Զանգիշալը, Զանգի գետ, Զանգիբասար, Զանգիլյար, Զանգյան-զենջի, Զանգիլի և այլ անվանումներ։ Մահմուդ Կաշգարիի, Ֆալզուլլահ Ռաշիդադդինի, Աբասգուլի Աղա Բաքիխանովի և մյուսների աշխատանքներում հիշատակվում են «Զանգի» ցեղերի անունները։ «Սուր», «սըր» երկրորդ բառույթը հին թուրքական լեզվով նշանակում է սար, քար, պատ, ժայռի տեղանք, ամրոց, հնչեցման ներդաշնակության, ավելի հեշտ արտահայտելու պատճառով «ս»-ն վերափոխարկվել է «զ»-ի։ Այս անունը ճիշտ բնութագրում է տեղանքի ռելիևֆը, այսինքն լեռնային տեղանք, որտեղ ապրում են զանգեր։

      Զանգեզուրի նկատմամբ հայերի հավակնության մեջ ոչ մի հիմք, ճշմարտության, ոչ մի հետք չկա։ Պատմական ադրբեջանական Իրավան, Նախչըվան, Զանգեզուր նահանգներում և մյուս մարզերում հայկական հետքի փնտրումը, քաղաքական ստոր հավակնություններին գիտական-պատմական, հոգևոր-իրավական երանգ տալը՝ անհեթեթություն է, ծիծաղելի, չհիմնավորված, դա հայկական բնավորությամբ առաջացած գենետիկական հիվանդություն է, հայերի կողմից հակաթուրքական քաղաքականության մեջ, մեծ պետություններին, որպես գործիք անփառունակ օգտագործելու արդյունք։ Այդ մասին գրված է արժանահավատ աղբյուրների վրա հիմնված՝ հայ պատմաբանների, տարեգիրների, պատմիչների, ներառյալ և՛ ռուսների, և՛ անգլիացիների (օրինակ Իշխանյանը, Բալայանը, Իոնիսյանը, Գաջիկօղլյանը, Զավարյանը, Ալիբեգովը, Կորկոդյանը, Վելիչկոն, Շավրովը, Գլինկան, Գրիբոեդովը) բազմաթիվ աշխատություններում։ Այս ամենը հիմնավորված է փաստերով»,- ասել է պատմաբանը։

      Նա ընդգծել է, որ նույնիսկ Գյուլիստանի և Թուրքմենչայի պայմանագրերից հետո, ռուսների կողմից հայերին Գաջարների և Օսմանների պետության տարածքներում զանգվածաբար վերաբնակեցլուց հետո՝ հայերը երբեք թվաքանակով մեծամասնություն չեն կազմել Զանգեզուրի թուրք-մահմեդական բնակչության շրջանում։

      «Հայտնի ռուս պատմաբան Վոլկովան գրել է Զանգեզուրի գավառում 1987 թվականին բնակչության քանակակազմի մասին՝ 137,9 հազար մարդուց 71,2 հազարը (51,7 տոկոսը) եղել են ադրբեջանցիներ, 63,6 հազար մարդ (46,2 տոկոս) հայեր, 1,8 հազարը (1,3 տոկոս) քրդեր։ 1922 թվականի մարդահամարի համաձայն (այսինքն 1918-1920 թվականներին արյունոտ կոտորածներից հետո) Զանգեզուրում ապրել է 65,5 հազար մարդ, որից 56,9 հազարը (89,5 տոկոսը) եղել են հայեր, ընդամենը 6,5 հազարը (10,2 տոկոսը) ադրբեջանցիներ»,- ընդգծել է Նարիմանօղլուն։

      Նա հավելել է, որ վերոհիշյալ միջոցառման ժամանակ նախագահ Իլհամ Ալիևի արտահայտության նպատակներից մեկը հանդիսանում է՝ հայերին, եղբայրական պետությունների ղեկավարներին և աշխարհին հասցեագրված ուղերձ, որ Ադրբեջանից Զանգեզուրի անջատումը և Հայաստանին փոխանցելը՝ պատմական անարդարություն է, տեղի է ունեցել ադրբեջանական ժողովրդի կամքին հակառակ, հանդիսանում է իրավական հիմքից զուրկ որոշում, պետությունը, ժողովուրդը դա չեն ընդունել, չեն հաշտվել դրա հետ։ Պատմական տարածքների վերականգնման համար քաղաքական ուղիների հետ միասին չի բացառվում նաև ռազմական ճանապարհը։

      «Մենք վստահ ենք, որ ահաբեկչության, ապօրինի ռազմական կազմավորումների, տարածքային ամբողջականությանը սպառնացող ուժերի դեմ ռազմական գործողությունը, որը եղբայրական Թուրքիան սկսել է Սիրիայում, կարող է նաև կրկնել Ադրբեջանը Հայաստանի դեմ։ Կասկած չկա, որ, չնայած աշխարհը երկակի չափանիշների կիրառմամբ կառավարող պետությունների երեսպաշտ դիրքորոշմանը՝ եղբայրական թուրքական պետությունները, ինչպես այժմ Թուրքիայի կողքին են, այնպես էլ այդ ժամանակ կլինեն Ադրբեջանի հետ»,- եզրափակել է Նարիմանօղլուն։

      ARMENIA.AZ





    Վերջին լուրեր

      Հայտնի է դարձել այս տարի արտերկրում սովորող ադրբեջանցիների թիվը


      15 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանի ապրանքաշրջանառության բացասական հաշվեկշիռը ԱՊՀ երկրների հետ աճել է 27% -ով


      15 Նոյեմբերի 2019

      Նախարար. Մինչև 2030 թվականը Ադրբեջանը՝ վերականգնվող էներգետիկայի մասնաբաժինը կբարձրացնի մինչև 30%-ի


      15 Նոյեմբերի 2019

      Բաքվում բացվել է ազգային հերոս Ալբերտ Ագարունովի հուշարձանը


      15 Նոյեմբերի 2019

      ԿԽՄԿ ներկայացուցիչներն այցելել են Դիլգամ Ասկերովին և Շահբազ Գուլիևին


      15 Նոյեմբերի 2019

      Բաքվի թեմ. Ադրբեջանը` կրոնների խաղաղ գոյակցության օրինակ է


      15 Նոյեմբերի 2019

      Բաքվի դպրոցականները ոսկե մեդալներ են նվաճել՝ հաղթելով հայ մրցակիցներին


      15 Նոյեմբերի 2019

      Իգումեն. Բաքվում կրոնական առաջնորդների գագաթնաժողովը կարևոր է համաշխարհային կայունության ամրապնդման համար


      15 Նոյեմբերի 2019

      Իլհամ Ալիևն ընդունել է՝ մահմեդական կրոնական գործիչների խմբի պատվիրակությանը


      15 Նոյեմբերի 2019

      Իլհամ Ալիևը շնորհավորել է Պաղեստինի ղեկավարին


      15 Նոյեմբերի 2019

      Կրոնական առաջնորդները ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման կոչ են անում


      15 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանի ՀՆԱ-ն աճել է 2,1%-ով


      15 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանի ՊՍԾ-ն սահմանամերձ տարածքում թաքցված զենք է առգրավել. Լուսանկար


      15 Նոյեմբերի 2019

      Վատիկանի ներկայացուցիչը կոչ է արել կիրառել շիաների սուննիների համատեղ բնակչության Ադրբեջանի մոդելը:


      15 Նոյեմբերի 2019

      Լոս Անջելեսի սինագոգում կայացել է Ղարաբաղին նվիրված միջոցառում


      15 Նոյեմբերի 2019

      Միգրացիոն ծառայություն. Գերմանիան վերադարձրել է Ադրբեջանի 61 քաղաքացիների


      15 Նոյեմբերի 2019

      Աշխարհի կրոնական առաջնորդների 2-րդ գագաթնաժողովի արդյունքներով ընդունվել է Բաքվի հռչակագիրը


      15 Նոյեմբերի 2019

      Իլհամ Ալիև. «Մեզ սպասում է հաջող զարգացում, հիանալի ապագա»


      15 Նոյեմբերի 2019

      Լատվիայի դեսպան. «Ադրբեջանը Լատվիայի կարևոր տնտեսական գործընկերն է Հարավային Կովկասում»


      15 Նոյեմբերի 2019

      Թուրքիայի նախագահի որդի. Ադրբեջանն այն եզակի երկրներից է, որն ընդունակ է Աշխարհի կրոնական առաջնորդների գագաթնաժողով կազմակերպել


      15 Նոյեմբերի 2019

      Հրթիռային և հրետանային զորքերը սկսել են իրականացնել՝ օպերատիվ զորավարժությունների պլանով նախատեսված առաջադրանքները - ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ


      15 Նոյեմբերի 2019

      Պատրիարք Կիրիլը օծել է Ադրբեջանի մայր տաճարը


      15 Նոյեմբերի 2019

      ԱԳՆ-ն իր վերաբերմունքն է հայտնել Գերմանիայում ադրբեջանցի գաղթականների ձերբակալմանը


      15 Նոյեմբերի 2019

      Էլմար Մամեդյարով. Հայաստանի ղեկավարության անհիմն հայտարարությունները ծառայում են լարվածության աճին


      15 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանի նախագահը հանդիպել է պատրիարք Կիրիլի հետ


      15 Նոյեմբերի 2019

      Պետական կոմիտե. Բաքվի հայկական եկեղեցին պահպանվում է պետության կողմից


      15 Նոյեմբերի 2019

      Թուրքիայի նախագահը շնորհավորել է Ալլահշուքյուր Փաշազադեին


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ղարաբաղյան պատերազմի շեհիդների ընտանիքները և հաշմանդամները բնակարաններ են ստացել


      14 Նոյեմբերի 2019

      Պուտինը պարգևատրել է Շեյխուլիսլամին


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանցի գեներալ. «Հայաստանի իշխանությունները ստիպված են կրճատել պաշտպանության ծախսերը»


      14 Նոյեմբերի 2019

      Պատրիարք Կիրիլ. «Բաքուն կարևոր հարթակ է դարձել միջկրոնական երկխոսության համար»


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ալեքսեյ Վինոգրադով. Ես չէի կատակում, երբ հայկական սփյուռքին նախազգուշացնում էի ապամոտաժել Նժդեհի հուշատախտակը - Armenia.Az-ի էքսկլյուզիվ


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանի խորհրդարանն ընդունել է՝ Հարկային օրենսգրքում փոփոխությունների նախագիծը


      14 Նոյեմբերի 2019

      Հայ լրագրողների պատվիրակությունը կժամանի Ադրբեջան


      14 Նոյեմբերի 2019

      Նախարար. 2020-2023 թ. Ադրբեջանում միջին աշխատավարձի միջին տարեկան աճը կգերազանցի 8% -ը


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանում փորձարկվել են տեղական արտադրության զրահաբաճկոն և սաղավարտ


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանցի զինվորի մայր. «Ես հպարտ եմ, որ մեծացրել եմ հայրենիքի պաշտպանի»


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանի էներգետիկայի նախարարը կայցելի Ղազախստան


      14 Նոյեմբերի 2019

      ԱԶԲ. Ադրբեջանի աշխատունակ բնակչության թիվը կավելանա 2,6 տոկոսով


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանական բանակի օպերատիվ զորավարժությունների շրջանակներում իրականացվել է զորքերի վերատեղաբաշխում. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ


      14 Նոյեմբերի 2019

      ՈՒԵՖԱ-ն «Ղարաբաղ»-ին 781 հազար եվրո է վճարել


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանի նախագահ. «Ղարաբաղը միշտ եղել է Ադրբեջանի բաղկացուցիչ մասը»


      14 Նոյեմբերի 2019

      Նախարար. «Ասել, որ Ադրբեջանում «երեխաների նպաստ» չի վճարվում, ճիշտ չէ»


      14 Նոյեմբերի 2019

      Բաքվում ընթանում է Աշխարհի կրոնական առաջնորդների 2-րդ գագաթնաժողովը


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանում առաջարկում են ուսանողական հանրակացարաններ կառուցել


      14 Նոյեմբերի 2019

      ԱԶԲ. Ադրբեջանում կյանքի միջին տևողությունը ավելացել է


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանում որոշվել է ապրուստի նվազագույնի չափը


      14 Նոյեմբերի 2019

      ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչը ժամանել է Ադրբեջան


      14 Նոյեմբերի 2019

      Իլհամ Ալիև. «Ադրբեջանը վերածվել է շատ հուսալի և կարևոր տարանցիկ երկրի»


      14 Նոյեմբերի 2019

      Ադրբեջանում միջին ամսական անվանական աշխատավարձը կազմում է 355 դոլար


      14 Նոյեմբերի 2019

    Վերջին լուրեր